GIÁNG SINH SỚM TẠI ĐÀ NẴNG

 

Thứ Bảy tuần trước, tôi thức dậy sớm bởi tiếng xe máy lao vút qua ngôi nhà phố của chúng tôi ở Đà Nẵng. Tôi sẽ thấy gì khi nhìn ra cửa sổ? Ngày hôm trước, hầu như không có ai đội mũ bảo hiểm trong thành phố, nhưng hôm nay - ngày 15 tháng 12 năm 2007 - được dự kiến là ngày đầu tiên áp dụng luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm toàn quốc tại Việt Nam.

Chính phủ Việt Nam và các tổ chức quốc tế như Tổ chức Y tế Thế giới từ lâu đã nhận thức được thảm kịch đang diễn ra: tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông ở Việt Nam thuộc hàng cao nhất thế giới. Chính phủ Việt Nam cùng nhiều tổ chức phi chính phủ (NGO) đã nhiều lần cố gắng giải quyết vấn đề này trong những năm qua.

Vào năm 2000, trong chuyến công du nước ngoài cuối cùng trên cương vị tổng thống, Bill Clinton đã khởi động dự án “Mũ bảo hiểm cho trẻ em”, trao tặng mũ bảo hiểm xe máy được thiết kế đặc biệt cho học sinh Việt Nam. Những chiếc mũ này được sản xuất bởi nhà máy ProTec ở Hà Nội, một cơ sở do Quỹ Phòng chống Chấn thương châu Á hỗ trợ.

Trong những năm qua, nhiều quy định về mũ bảo hiểm đã được ban hành nhưng phạm vi áp dụng và việc thực thi đều hạn chế. Các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng cũng chỉ rộ lên trong chốc lát rồi lắng xuống. Bảy năm sau chuyến thăm lịch sử của tổng thống Bill Clinton, mũ bảo hiểm xe máy trên đường phố vẫn còn hiếm đến mức khiến người ta chú ý hoặc thậm chí chế giễu.

Mặc dù hầu hết người Việt Nam đều biết đến mức độ nghiêm trọng của tai nạn xe máy, nhưng nhận thức đó vẫn chưa đủ để thuyết phục họ rằng bản thân họ cần đội mũ bảo hiểm khi lưu thông trên đường phố. Những lý do họ đưa ra vô cùng đa dạng - nhưng cuối cùng đều quy về một điều: họ sẽ không đội mũ bảo hiểm trừ khi bị bắt buộc phải làm vậy.

Và cuối cùng, đó chính là điều mà chính phủ Việt Nam quyết định thực hiện. Trong nhiều tháng qua, các đoạn phim ngắn nhưng đầy xúc động trên truyền hình đã tái hiện những hậu quả bi thảm của tai nạn giao thông. Kể từ khi áp dụng luật đội mũ bảo hiểm nghiêm ngặt hơn cách đây hai tháng trên các tuyến đường chính ngoài thành phố, các chương trình thời sự đã liên tục đưa tin về những nỗ lực mạnh mẽ và hiệu quả của cảnh sát trong việc thực thi luật này.

Ngoài ra, trên các bản tin địa phương và quốc gia còn có hình ảnh các nhân viên Sở Y tế Đà Nẵng đội mũ bảo hiểm, cùng những cuộc phỏng vấn với chính tôi tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, bên cạnh các đoạn video ghi lại cảnh các bệnh nhân chấn thương não đang điều trị tại bệnh viện của chúng tôi.

Trong những tuần gần đây, các cửa hàng địa phương đã bày bán rất nhiều mũ bảo hiểm đầy màu sắc, nhưng dường như chúng chỉ được sử dụng chủ yếu bởi những người đi xa ra vào thành phố - hiếm khi, nếu không muốn nói là chưa từng, được đội bởi dân địa phương. Thật khó tin rằng mọi thứ lại có thể thay đổi chỉ sau một đêm.

Và rồi điều đó đã thực sự xảy ra.

Sáng thứ Bảy, tôi bước nhẹ đến bên cửa sổ, mang theo cảm giác háo hức như một đứa trẻ vào sáng Giáng Sinh. (Liệu có tuyết phủ trên mặt đất không? Quà có nằm dưới cây thông không?) Qua khung cửa sổ tầng ba, trong những giọt nước mắt hạnh phúc, tôi nhìn thấy từng người đi xe máy chạy qua đều đội một chiếc mũ bảo hiểm mới tinh, rực rỡ sắc màu.

Đối với tôi, đó chính là Giáng Sinh.

GÓC NHÌN TỪ BÊN NGOÀI

 Tôi có một lời thú nhận: người đã khiến tôi ấn tượng nhất trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2004 chính là Teresa Heinz Kerry[1]. Bà ấy hấp dẫn, thẳng thắn và vô cùng giàu có. Công việc của bà là phân phối tài sản của Quỹ Gia đình Heinz theo cách có lợi nhất cho nhân loại. Tuyệt vời làm sao! Lúc đó, tôi đã nghĩ: “Wow, ước gì mình là tỷ phú - ước gì công việc của mình là làm từ thiện!” Khi ấy, điều đó có vẻ không thực tế, nhưng đó thực sự là một mong ước chân thành.

Và điều ước đó đã trở thành hiện thực.

Thành thật mà nói, tôi là một "tỷ phú" theo đơn vị tiền tệ của Việt Nam (với tỷ giá 16.000 đồng đổi 1 đô la Mỹ), và tôi không nhận lương trong vai trò mới của mình với tư cách là một “nhà từ thiện chuyên nghiệp.” Nhưng tôi đang điều hành một tổ chức phi lợi nhuận đã đăng ký tại Mỹ ngay từ ngôi nhà mới của mình ở Việt Nam. Theo tiêu chuẩn Việt Nam, tôi chắc chắn được xem là người giàu có, và gia đình tôi sống khá thoải mái tại đây, trong khi tôi có thể tự do làm công việc của tổ chức mới của mình: Steady Footsteps. Nghe thật tuyệt phải không?

Bạn sẽ làm gì nếu nhận ra rằng, so với phần lớn dân số thế giới, bạn thực sự rất giàu có? Bạn sẽ làm gì nếu nhận thấy rằng những thứ bạn đang bám víu - sự ổn định công việc, giá trị nhà ở tăng dần, dịch vụ y tế sẵn có và một chính phủ dân chủ - chỉ là những ảo tưởng? Bạn sẽ tiếp tục giữ chặt lối sống hiện tại - hay bạn sẽ cân nhắc làm một điều gì đó “cấp tiến”?

[1] Teresa Heinz Kerry là một nữ doanh nhân, nhà hoạt động xã hội và bảo vệ môi trường người Mỹ gốc Bồ Đào Nha, vợ của John Kerry, cựu Ngoại trưởng Mỹ, đã từng tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2004 với tư cách là ứng viên của Đảng Dân chủ nhưng thua George W. Bush. Bà cũng là người thừa kế gia tài của gia đình Heinz thông qua công ty gia đình sản xuất thực phẩm Heinz.

NHÀ VẬT LÝ TRỊ LIỆU NGƯỜI MỸ GÂY CHẤN ĐỘNG

 

Đây là điều tôi không ngờ tới: giờ tôi đang làm trị liệu ngôn ngữ cho bệnh nhân Việt Nam. Nghe thật kỳ lạ, phải không?

Tôi không phải là chuyên viên hoạt động trị liệu (Occupational Therapist), nhưng ở Việt Nam, tôi lại đóng vai trò như vậy. Và bây giờ, mặc định, tôi dường như còn là nhà Ngôn ngữ trị liệu nữa. Nghĩ cũng kỳ quặc, nhất là khi tôi hầu như chỉ đủ tiếng Việt để gọi món bánh chuối và trà vào buổi sáng!

Ở những quốc gia giàu có hơn, bệnh nhân sẽ được điều trị bởi các chuyên gia vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và ngôn ngữ trị liệu có trình độ cao và giàu kinh nghiệm. Nhưng ở miền Trung Việt Nam, các kỹ thuật viên vật lý trị liệu với trình độ tối thiểu lại là những chuyên gia duy nhất mà bệnh nhân có thể gặp. Ở đây đơn giản là không có chuyên viên Hoạt động trị liệu hay Ngôn ngữ trị liệu nào cả.

Gần đây, tôi đã hướng các chuyên viên trị liệu và bệnh nhân ra khỏi những chiếc bàn điều trị cao và chật chội trong khu “vật lý trị liệu” đông đúc của bệnh viện để vào phòng “Hoạt động trị liệu” mới được thiết lập. Ở đó, chúng tôi tập trung vào các hoạt động chức năng cho chi trên, bao gồm phối hợp tay - mắt, ổn định thân mình, kết hợp cử động tay và cánh tay, cũng như chức năng hai tay.

Việc có một tủ đầy các bộ ghép hình bằng gỗ do nhà hảo tâm tặng đã giúp chúng tôi phát hiện rằng một số bệnh nhân không có khả năng nói thực ra lại có kỹ năng giải quyết vấn đề khá tốt. Ngoài ra, chúng tôi cũng phát hiện ra những khiếm khuyết về thị giác và nhận thức mà trước đây chưa từng được phát hiện. Chúng tôi kiểm tra khả năng làm theo mệnh lệnh bằng lời so với hướng dẫn trực quan. Hôm nay, chúng tôi thử nghiệm với các mệnh lệnh một bước và hai bước để đánh giá vấn đề trí nhớ. Chúng tôi cũng yêu cầu một số bệnh nhân mô tả về các hoạt động của họ - ví dụ như “Màu này là màu gì?” - và nhiều điều khác nữa.

Tất nhiên, tôi không thể làm bất cứ điều gì trong số này nếu không có Miêng, người phiên dịch đáng tin cậy của tôi. Cuối tuần này, Miêng đang chuẩn bị sẵn sách chữ lớn, sách tranh, bút lông và giấy ghi chú. Chúng tôi sẽ thử xem có thể làm gì cho một bệnh nhân sau viêm màng não - người mà giờ chúng tôi mới nhận ra bị song thị - và một bệnh nhân đột quỵ liệt nửa người bên phải, người gặp khó khăn trong việc tìm từ và đọc chữ.

Tôi luôn khuyến khích các sinh viên vật lý trị liệu của mình áp dụng cách tiếp cận mang tính chức năng khi đánh giá và điều trị bệnh nhân. Nhưng “các hoạt động sinh hoạt hàng ngày” ở Việt Nam không nhất thiết phải giống với ADL (Activities of Daily Living)[1] ở quê hương cũ của tôi, nước Mỹ. Hôm nay, chẳng hạn, tôi nhận ra rằng mình đã có một giả định sai lầm. Tôi không biết rằng hầu hết các gia đình ở Việt Nam ngồi ăn dưới nền nhà.

Nhiều bệnh nhân của chúng tôi gặp khó khăn khi tự ăn trong bệnh viện vì họ phải ngồi vắt vẻo trên mép giường, không có bàn ăn trước mặt. Tôi đã nghĩ rằng vấn đề này sẽ được giải quyết khi họ về nhà, miễn là gia đình đảm bảo họ có ghế ngồi tại bàn ăn. Nhưng điều đó không hẳn đúng, nếu như ở nhà họ không có bàn hay ghế, đúng không?

Trước đó, tôi đã rất ngạc nhiên khi một phụ nữ thuận tay phải, bị liệt tay trái, nói với tôi rằng bà không thể ăn cơm.

“Tại sao không?” tôi hỏi.

“Rõ ràng là vì tôi không thể cầm bát cơm bằng tay trái!” bà trả lời.

Lúc đó, tôi nghĩ mình đã giải quyết được vấn đề bằng cách hướng dẫn bà đặt bát cơm lên bàn với một miếng lưới cao su nhỏ bên dưới để tránh trượt, rồi dùng tay phải còn tốt để xúc cơm bằng thìa. Nhưng giờ tôi nhận ra rằng có lẽ bà ấy chưa bao giờ ăn cơm trên bàn cả.

Sống và học hỏi!

---

[1] ADL (Activities of Daily Living) là các hoạt động hàng ngày mà một người thực hiện để chăm sóc bản thân. Các hoạt động này bao gồm: Ăn uống - Tắm rửa - Mặc quần áo - Đi vệ sinh - Di chuyển (đi lại, đứng lên, ngồi xuống) - Sử dụng nhà vệ sinh. ADL thường được sử dụng để đánh giá khả năng tự chăm sóc của một người, đặc biệt là người già hoặc người có khuyết tật. Việc đánh giá ADL giúp xác định mức độ hỗ trợ mà người đó cần để thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Không thể nhịn được cười!

 

MŨ BẢO HIỂM TRÊN CÁC BẢN TIN

 

Hai năm trước, khi chúng tôi đang ngồi trong một nhà hàng nhỏ ở Đà Nẵng, Việt Nam, chủ quán bước tới và bày tỏ lời chia buồn chân thành về thảm kịch đang diễn ra ở New Orleans. Đó là cách chúng tôi biết về cơn bão Katrina. George Bush, dường như, phải mất một thời gian sau mới nhận được tin này.

Vào năm 2005, chúng tôi chỉ là những du khách tại Việt Nam, vừa hoàn thành một đợt tình nguyện ngắn hạn với tư cách là tình nguyện viên của Health Volunteers Overseas (HVO) tại một trung tâm phục hồi chức năng ở Đà Nẵng. Giờ đây, hai năm sau, chúng tôi đang sống và làm việc tại Việt Nam, tham gia vào một nỗ lực quốc gia nhằm ngăn chặn làn sóng tử vong và tàn tật ngày càng gia tăng do tai nạn xe máy.

Hiện nay, có 3.401 nhân viên của Sở Y tế Đà Nẵng đội mũ bảo hiểm do Steady Footsteps cung cấp mỗi ngày khi đi làm. Họ làm vậy để bảo vệ bản thân và cũng vì đồng nghiệp của họ đều đội mũ. Nhưng quan trọng nhất - họ làm vậy vì Sở Y tế Đà Nẵng đã bắt buộc nhân viên phải đội mũ bảo hiểm, nếu không sẽ không được vào cơ quan. Đây chính là nội dung của thỏa thuận mà chúng tôi đã ký với Sở Y tế: Steady Footsteps sẽ cung cấp mũ bảo hiểm, với điều kiện Sở Y tế bắt buộc nhân viên phải đội.

Bên cạnh việc đảm bảo an toàn trực tiếp cho 3.401 nhân viên này, dự án còn tạo ra một mô hình mẫu cho các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp khác. Dự án của chúng tôi đã được đưa tin nhiều lần trên Đài truyền hình Đà Nẵng, cũng như trên sóng truyền hình quốc gia VTV1. Hình ảnh bài phát biểu của tôi trước các quan chức Sở Y tế (tôi nói, nhưng phát thanh viên cung cấp lời dịch), cảnh quay các bệnh nhân chấn thương sọ não tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, cùng các cuộc phỏng vấn với những nhân viên đội mũ bảo hiểm khi đến các Bệnh viện ở Đà Nẵng đều được kết hợp với các thông điệp truyền thông kêu gọi mọi người hãy đội mũ bảo hiểm để đảm bảo an toàn.

Hiện tại, một dự thảo luật mới đang được soạn thảo và dự kiến sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay, yêu cầu tất cả người điều khiển xe máy phải đội mũ bảo hiểm - một cột mốc quan trọng tại một đất nước nơi mỗi ngày có 38 người tử vong và nhiều người khác bị tàn tật vĩnh viễn vì tai nạn giao thông. Tuy nhiên, việc ban hành luật không đảm bảo rằng mọi người sẽ tuân thủ. Vì vậy, dự án tiếp theo của nhóm Steady Footsteps là dịch và in ấn sách hướng dẫn dựa trên nội dung bài viết của tôi ngày 5 tháng 8, sau đó phân phát cho 30.000 sinh viên của Đại học Đà Nẵng. Chúng tôi muốn hỗ trợ pháp luật bằng những mô tả chân thực về những gì sẽ xảy ra nếu bạn bị chấn thương sọ não nhưng vẫn sống sót.

Chúng tôi cũng dự định tặng kèm một sticker mũ bảo hiểm của Đại học Đà Nẵng trong mỗi cuốn sách. Những sinh viên ưu tú này chính là hình mẫu cho thế hệ trẻ hơn. Dù họ phớt lờ luật lệ hay tự hào đội mũ bảo hiểm, lựa chọn của họ sẽ có tác động rất lớn đến quyết định của những người trẻ khác.

Chi phí của Dự án Mũ bảo hiểm Sở Y tế, lên đến 25.564 USD, đã tiêu tốn một phần lớn trong khoản tiết kiệm cá nhân của chúng tôi. Việc in ấn 30.000 cuốn sách và sticker sẽ còn tốn kém hơn nữa. Nếu bạn cảm thấy có thể đóng góp một khoản hỗ trợ cho Steady Footsteps để giúp chúng tôi tiếp tục công việc này, chúng tôi sẽ vô cùng trân trọng. Đây là một cơ hội hiếm hoi và tuyệt vời để tạo ra một tác động lớn đối với xã hội. Xin hãy cân nhắc giúp đỡ chúng tôi tiếp tục hành trình này.

CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO NHƯ MỘT THỦ PHÁP VĂN HỌC

 

Tôi viết bài luận này sau khi cảm thấy sốc và thất vọng khi biết rằng các luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm ở Mỹ đang bị thách thức và bãi bỏ một cách có hệ thống bởi những kẻ lan truyền thông tin sai lệch trên internet. Trong số đó, có những kẻ tuyên bố rằng đội mũ bảo hiểm là nguy hiểm.

Tôi biết đến chấn thương sọ não theo cách mà nhiều người vẫn biết - qua các bộ phim hoạt hình sáng thứ Bảy. Tôi học được từ Tom và Jerry rằng nếu một cái đe rơi trúng đầu bạn, một cục u sẽ ngay lập tức phình lên và những con chim nhỏ sẽ bay vòng quanh đầu bạn, nhưng sang cảnh tiếp theo, bạn sẽ hoàn toàn hồi phục và lại tiếp tục đuổi theo con chuột như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

Tôi học thêm được một chút từ phim ảnh. Tôi biết rằng một cú đập vào đầu có thể gây mất trí nhớ - và cách duy nhất để chữa khỏi là đập thêm một cú nữa vào đầu. Và, như bất kỳ fan nào của phim hành động cũng biết, một cú đánh mạnh vào gáy sẽ khiến nhân vật chính bất tỉnh, nhưng chỉ 30 đến 60 phút sau (tùy theo yêu cầu của cốt truyện), anh ta sẽ tỉnh dậy, xoa đầu và lẩm bẩm: “Chuyện gì vừa xảy ra thế?”

Tôi không học thêm được nhiều về chấn thương sọ não cho đến khi vào ngành vật lý trị liệu. Và tôi còn hiểu rõ hơn nữa sau ba mươi năm làm việc với bệnh nhân bị chấn thương sọ não.

Giờ đây, tôi sống tại Việt Nam, nơi mà chấn thương sọ não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật. Lý do là vì 90% phương tiện giao thông ở đây là xe máy, và rất ít người đội mũ bảo hiểm.

Mỗi ngày ở Việt Nam có 38 người chết vì tai nạn giao thông - phần lớn là do chấn thương sọ não từ tai nạn xe máy. Nhưng còn nhiều, rất nhiều người khác bị chấn thương sọ não và sống sót. Họ nằm đầy các bệnh viện và trung tâm phục hồi chức năng.

NHỮNG CÂU CHUYỆN CÓ THẬT

Phương từng là một học sinh trung học xuất sắc - một trong số ít học sinh ở Đà Nẵng có thể nói tiếng Anh trôi chảy và tự tin giao tiếp với khách nước ngoài. Một ngày nọ, cô bé trượt khỏi yên xe của bạn trai và đập đầu xuống đường.

Giờ đây, một năm rưỡi sau tai nạn, Phương đã có thể đi lại và tóc cô bé đã mọc đủ dài để che đi vùng lõm sâu trên đầu, nơi mà da đầu giờ nằm trực tiếp trên nửa bán cầu não phải. Cô bé nhớ lại được vài từ tiếng Anh. Nếu tập trung hết sức, cô bé có thể đứng rửa chén dưới sự giám sát của mẹ. Nhưng tương lai tươi sáng của Phương đã biến mất. Và mẹ cô bé đã dần chấp nhận rằng cô con gái thông minh của mình giờ đây mãi mãi chỉ là một đứa trẻ bồng bột.

---

Bác sĩ Lâm đã dành ba năm sau vụ tai nạn xe máy của mình để tìm kiếm "chén thánh" - một phương pháp điều trị có thể giúp ông lấy lại khả năng sử dụng bàn tay trái để tiếp tục làm bác sĩ phẫu thuật.

Ông đã từng thử điều trị tại hai trung tâm phục hồi chức năng trước khi tìm đến chỗ tôi. Khi đến nơi, ông đi cùng cậu con trai út và vô cùng phấn khởi khi gặp được một nhà trị liệu được đào tạo ở nước ngoài.

Ông đưa cho tôi bàn tay co quắp, teo tóp của mình để kiểm tra.

“Tôi rất tiếc,” tôi nói. “Nhưng khi không có dấu hiệu phục hồi cơ bắp sau một thời gian dài như vậy, tôi phải nói rằng không còn hy vọng ông có thể lấy lại chức năng bàn tay để làm phẫu thuật nữa.”

Tôi khuyên ông nên cân nhắc chuyển sang giảng dạy y khoa, truyền lại kiến thức và kinh nghiệm mà ông không còn có thể tự thực hiện.

---

Ông Cường từng là một kỹ sư và là cha của ba đứa con - cho đến khi một chiếc xe tải bất ngờ rẽ phải từ làn bên trái và hất ông văng khỏi xe máy.

Ông đã nằm viện ba tháng, với em gái luôn túc trực bên cạnh, trong khi vợ ông phải ở nhà chăm con. Em gái ông đút cháo cho ông ăn, xen lẫn những cơn ho sặc sụa.

Quá trình phục hồi của ông chậm lại do viêm phổi tái phát, vì thức ăn thường xuyên đi nhầm vào phổi thay vì xuống dạ dày. Ông không thể nói, không hiểu được lời nói, điều này khiến việc dạy ông tập luyện và hiểu được nhu cầu của ông trở nên vô cùng khó khăn.

Một ngày nọ, tôi cùng em gái ông, bác sĩ trị liệu, một sinh viên thực tập, và phiên dịch viên vây quanh ông khi ông ngồi trên ghế có tựa lưng, cố gắng đoán xem tại sao ông lại trông có vẻ lo lắng và bồn chồn.

Không thể tìm ra câu trả lời, chúng tôi quyết định thực hiện một bài tập đơn giản và không cần lời nói nhất mà tôi biết: ĐỨNG LÊN!

Tôi và bác sĩ trị liệu mỗi người đứng một bên, cùng hô lớn:

“MỘT, HAI, BA!”

Và chúng tôi nâng ông Cường đứng dậy.

Ông nhăn mặt, gắng sức…

… và một đống phân nóng hổi rơi bịch xuống sàn nhà.

Cả phòng im lặng trong giây lát.

Rồi những tiếng cười ngượng ngùng vang lên.

À. Thì ra đó là điều ông ấy muốn nói.

 

VÒNG XOÁY

 Tôi bị hút vào cửa hàng quà tặng Vortex vào một buổi tối Chủ Nhật khi đang thăm Iowa City. Sáng thứ Hai, tôi quay lại để chắc chắn rằng mình không nằm mơ.

Vortex chính xác là kiểu cửa hàng quà tặng thông minh và đầy sáng tạo mà trước đây tôi có thể đã đứng tần ngần hàng giờ, đắn đo xem nên chọn món quà độc đáo nào cho ai. Ai sẽ là người thích nhất bức tượng hành động Marie Antoinette với chiếc đầu có thể bật ra? Liệu con rối ngón tay kiêm nam châm tủ lạnh Nelson Mandela có nên tặng riêng, hay sẽ hợp hơn khi kết hợp với Joan of Arc hoặc Karl Marx? Một hộp kẹo bạc hà vị đào “ImpeachMints” với giá 2,95 đô la, với hình ảnh tráng men của George W. Bush, có phải là một món quà Giáng Sinh thú vị không? Hay tôi nên chọn hộp “IndictMints”, với hình ảnh Phó Tổng thống Cheney và Karl Rove mặc đồ tù đen trắng?

Những món đồ kỳ quặc này vẫn khiến tôi thích thú, nhưng bối cảnh cuộc sống của tôi đã thay đổi hoàn toàn kể từ lần cuối tôi dạo quanh một cửa hàng quà tặng ở Mỹ. Tủ lạnh của tôi giờ ở Đà Nẵng, Việt Nam. Những người bạn đến thăm nhà tôi, dù có thể nói và hiểu tiếng Anh cơ bản, cũng sẽ hoàn toàn không hiểu nổi những món đồ này và ý nghĩa văn hóa ẩn sau chúng. Và ngay cả khi tôi có thể cố gắng giải thích cặn kẽ từng chi tiết - điều thực sự không hề đơn giản - thì cũng không có cách nào để tôi có thể biện minh cho việc mình đã tiêu số tiền tương đương một tháng học phí chỉ để mua một món đồ không có bất kỳ công dụng thực tế nào, chỉ để tạo ra một câu đùa.

Sự trớ trêu nằm ở chỗ: khi mua những món đồ này, ta nghĩ rằng mình đang vạch trần sự phù phiếm của nền văn hóa tiêu dùng Mỹ. Nhưng trò đùa lớn hơn chính là việc chúng ta đang cố chứng minh quan điểm của mình bằng cách mua sắm nhiều hơn.

Hãy đọc dòng chữ in nhỏ trên mỗi bao bì. Nó ghi: “Made in China.”

Ai mới là người đang cười đây?